Mercurial > mplayer.hg
view DOCS/xml/pl/audio.xml @ 11205:2d677eaa8aaa
Renamed to html-single.xsl.
author | diego |
---|---|
date | Tue, 21 Oct 2003 10:53:19 +0000 |
parents | bfef1e331186 |
children | 9e5ab5bd128b |
line wrap: on
line source
<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-2"?> <!-- synced with 1.8 --> <sect2 id="audio-dev"> <title>Urządzenia wyjściowe audio</title> <sect3 id="sync"> <title>Synchronizacja Audio/Video</title> <para> Interfejs audio <application>MPlayera</application> nazywany jest <emphasis>libao2</emphasis>. Obecnie zawiera następujące sterowniki: </para> <informaltable> <tgroup cols="2"> <thead> <row><entry>Sterownik</entry><entry>Komentarz</entry></row> </thead> <tbody> <row><entry>oss</entry><entry> sterownik OSS (ioctl, sprzętowa obsługa AC3) </entry></row> <row><entry>sdl</entry><entry> sterownik SDL (obsługuje takie demony dźwięku jak: <emphasis role="bold">ESD</emphasis> i <emphasis role="bold">ARTS</emphasis>) </entry></row> <row><entry>nas</entry><entry> sterownik NAS (Network Audio System) </entry></row> <row><entry>alsa5</entry><entry> rdzenny sterownik ALSA 0.5 </entry></row> <row><entry>alsa9</entry><entry> rdzenny sterownik ALSA 0.9 (sprzętowa obsługa AC3) </entry></row> <row><entry>sun</entry><entry> rdzenny sterownik dźwięku SUN (<filename>/dev/audio</filename>) dla użytkowników BSD Solarisa 8 </entry></row> <row><entry>macosx</entry><entry> rdzenny sterownik MacOSX </entry></row> <row><entry>win32</entry><entry> rdzenny sterownik Win32 </entry></row> <row><entry>arts</entry><entry> rdzenny sterownik ARTS (głównie dla użytkowników KDE) </entry></row> <row><entry>esd</entry><entry> rdzenny sterownik ESD (głównie dla użytkowników GNOMEa) </entry></row> </tbody> </tgroup> </informaltable> <para> Sterowniki kart dźwiękowych przeznaczone dla Linuksa, mają problemy związane z kompatybilnością. Dzieje się tak, ponieważ <application>MPlayer</application> korzysta z wbudowanych właściwości <emphasis>poprawnie</emphasis> napisanych sterowników dźwięku, które prawidłowo obsługują synchronizację audio/video. Niestety, niektórzy autorzy sterowników nie uwzględniają tej cechy, ponieważ nie jest ona potrzebna do odtwarzania efektów dźwiękowych i plików MP3. </para> <para> Inne odtwarzacze, takie jak: <ulink url="http://avifile.sourceforge.net">aviplay</ulink> czy <ulink url="http://xine.sourceforge.net">xine</ulink> prawdopodobnie działają od razu z tymi sterownikami, ponieważ używają "prostych" metod synchronizacji korzystających z wewnętrznego zegara. Testy pokazały, że ich metody nie są tak wydajne jak <application>MPlayera</application>. </para> <para> Używanie <application>MPlayera</application> z poprawnie napisanym sterownikiem dźwięku, nigdy nie zaowocuje desynchronizacją A/V z powodu dźwięku, poza bardzo źle stworzonymi plikami (sprawdź stronę man dla rozwiązań tego problemu). </para> <para> Jeśli zdarzy się tak, że posiadasz zły sterownik dźwięku, spróbuj opcji <option>-autosync</option>, powinno to rozwiązać Twój problem. Sprawdź strony man dla dokładniejszych informacji. </para> <itemizedlist> <title>Kilka uwag:</title> <listitem><para> Jeśli posiadasz sterownik OSS, spróbuj najpierw opcji <option>-ao oss</option> (domyślna). Jeżeli zauważysz niestabilne działanie systemu, jego ciągłe zawieszenia się lub inne dziwne zachowanie, wypróbuj <option>-ao sdl</option> (UWAGA: potrzebujesz zainstalowanych bibliotek i plików nagłówkowych SDL). Sterownik SDL pomaga w wielu wypadkach, a także obsługuje ESD (GNOME) i ARTS (KDE). </para></listitem> <listitem><para> Jeżeli posiadasz sterowniki ALSA w wersji 0.5, wtedy prawie zawsze będziesz musiał użyć <option>-ao alsa5</option>, ponieważ posiadają one wadliwy kod emulacji OSS i spowoduje <emphasis role="bold">błąd <application>MPlayera</application></emphasis> wyświetlając komunikat o podobnej treści, jak ta: <screen> DEMUXER: Za dużo (945 w 8390980 bajtach) pakietów video w buforze! (DEMUXER: Too many (945 in 8390980 bytes) video packets in the buffer!)<!-- --></screen> </para></listitem> <listitem><para> Na Solarisie używaj sterownika SUN poprzez opcję <option>-ao sun</option>, w przeciwnym wypadku ani video, ani audio nie będą działały. </para></listitem> <listitem><para> Jeśli dźwięk przerywany jest krótkimi trzaskami podczas odtwarzania z CD-ROMu, włącz odmaskowanie IRQ, wpisując np. <command>hdparm -u1 /dev/cdrom</command> (<command>man hdparm</command>). Jest to bardzo przydatne i opisane bardziej szczegółowo w <link linkend="drives">sekcji dotyczącej CD-ROMu</link>. </para></listitem> </itemizedlist> </sect3> <sect3 id="experiences"> <title>Doświadczenia związane z użytkowaniem kart dźwiękowych, zalecenia</title> <para> Przy stosowaniu Linuksa, zalecamy jądro z serii 2.4.x . Jądro w wersji 2.2 nie było testowane. </para> <para> Sterowniki kart dźwiękowych używane w Linuksie są głównie dostarczane przez wolną wersję OSS. Wypierane są one przez system <ulink url="http://www.alsa-project.org">ALSA</ulink> (Advanced Linux Sound Architecture) w wersji rozwojowej jądra 2.5. Jeżeli Twoja dystrybucja nie używa ALSA, możesz ją wypróbować, jeżeli będziesz miał jakieś kłopoty z dźwiękiem. ALSA generalnie prześciga OSS w kompatybilności, wydajności i możliwościach. Jednak niektóre karty są obsługiwane wyłącznie przez komercyjną wersję OSS z witryny <ulink url="http://www.opensound.com/">4Front Technologies</ulink>. Obsługuje ona również kilka innych systemów poza Linuksem. </para> <informaltable> <tgroup cols="8"> <colspec colname="c1"/> <colspec colname="c2"/> <colspec colname="c3"/> <colspec colname="c4"/> <colspec colname="c5"/> <colspec colname="c6"/> <colspec colname="c7"/> <colspec colname="c8"/> <spanspec spanname="driver" namest="c2" nameend="c5"/> <spanspec spanname="ossfree" namest="c2" nameend="c2"/> <spanspec spanname="alsa" namest="c3" nameend="c3"/> <spanspec spanname="osspro" namest="c4" nameend="c4"/> <spanspec spanname="others" namest="c5" nameend="c5"/> <thead> <row> <entry morerows="2" valign="middle">KARTA DŹWIĘKOWA</entry> <entry spanname="driver">STEROWNIK</entry> <entry morerows="2" valign="middle">Max częstotliwość(kHz)</entry> <entry morerows="2" valign="middle">Max ilość kanałów</entry> <entry morerows="2" valign="middle">Max ilość programów <footnote id="maxopens"> <para>ilość aplikacji, które są w stanie używać urządzenia <emphasis>w tym samym czasie</emphasis>.</para> </footnote> </entry> </row> <row> <entry spanname="ossfree">OSS/Free</entry> <entry spanname="alsa">ALSA</entry> <entry spanname="osspro">OSS/Pro</entry> <entry spanname="others">inne</entry> </row> </thead> <tbody> <row> <entry>Zintegrowane karty VIA (686/A/B, 8233, 8235)</entry> <entry> <ulink url="http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=3242&release_id=59602">via82cxxx_audio</ulink> </entry> <entry>snd-via82xx</entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry>4-48 kHz lub wyłącznie 48 kHz, w zależności od chipsetu</entry> <entry></entry> <entry></entry> </row> <row> <entry>Aureal Vortex 2</entry> <entry>brak</entry> <entry>brak</entry> <entry>OK</entry> <entry> <ulink url="http://aureal.sourceforge.net">Sterowniki do Aureala dla Linuksa </ulink> <ulink url="http://makacs.poliod.hu/~pontscho/aureal/au88xx-1.1.3.tar.bz2"> bufor zwiększony do 32k</ulink> </entry> <entry>48</entry> <entry>4.1</entry> <entry>5+</entry> </row> <row> <entry>SB Live!</entry> <entry>Wyjście analogowe-OK, SP/DIF nie działa</entry> <entry>Oba działają</entry> <entry>Oba działają</entry> <entry> <ulink url="http://opensource.creative.com">Sterowniki OSS Creativu (obsługa SP/DIF)</ulink> </entry> <entry>192</entry> <entry>4.0/5.1</entry> <entry>32</entry> </row> <row> <entry>SB 128 PCI (es1371)</entry> <entry>OK</entry> <entry>?</entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry>48</entry> <entry>stereo</entry> <entry>2</entry> </row> <row> <entry>SB AWE 64</entry> <entry>max 44kHz</entry> <entry>źle brzmi na 48kHz</entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry>48</entry> <entry></entry> <entry></entry> </row> <row> <entry>GUS PnP</entry> <entry>brak</entry> <entry>OK</entry> <entry>OK</entry> <entry></entry> <entry>48</entry> <entry></entry> <entry></entry> </row> <row> <entry>Gravis UltraSound ACE</entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry></entry> </row> <row> <entry>Gravis UltraSound MAX</entry> <entry>OK</entry> <entry>OK (?)</entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry>48</entry> <entry></entry> <entry></entry> </row> <row> <entry>ESS 688</entry> <entry>OK</entry> <entry>OK (?)</entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry>48</entry> <entry></entry> <entry></entry> </row> <row> <entry>Karty C-Media (CMI8338/8738)</entry> <entry>OK</entry> <entry>OK SP/DIF jest obsługiwane przez ALSA 0.9.x</entry> <entry>?</entry> <entry></entry> <entry>44</entry> <entry>stereo</entry> <entry>1</entry> </row> <row> <entry>Karty Yamaha (*ymf*)</entry> <entry>złe (?) (może <option>-ao sdl</option>)</entry> <entry>Działa poprawnie tylko z ALSA 0.5 z włączoną emulacją OSS <emphasis role="bold">i</emphasis> <option>-ao sdl</option> (!) (?)</entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry></entry> <entry></entry> </row> <row> <entry>Karty z chipami envy24 (jak Terratec EWS88MT)</entry> <entry>?</entry> <entry>?</entry> <entry>OK</entry> <entry></entry> <entry>?</entry> <entry></entry> <entry></entry> </row> <row> <entry>PC Speaker lub DAC</entry> <entry>OK</entry> <entry>brak</entry> <entry></entry> <entry> <ulink url="http://www.geocities.com/stssppnn/pcsp.html">Sterowniki do PC speakera dla Linuksa (OSS)</ulink> </entry> <entry>Sterownik emuluje 44.1, może więcej.</entry> <entry>mono</entry> <entry>1</entry> </row> </tbody> </tgroup> </informaltable> <para> Pomoc przy tworzeniu tego dokumentu jest mile widziana. Powiedz jak <application>MPlayer</application> i Twoja karta dźwiękowa (karty dźwiękowe) współpracują razem. </para> </sect3> <sect3 id="af"> <title>Filtry audio</title> <para> Stare wtyczki audio zostały wyparte przez nową warstwę filtrów dźwiękowych. Mogą być one użyte do zmiany właściwości danych audio zanim dźwięk dotrze do karty. Ich uruchamianie i wyłączanie odbywa się przeważnie automatycznie, może to być jednak zmienione. Filtry są włączane wtedy, kiedy cechy dźwięku różnią się od tych wymaganych przez urządzenie audio w przeciwnym wypadku procedura ta jest omijana. Opcja <option>-af filter1,filter2,...</option> używana jest do nadpisania automatycznych ustawień lub do zastosowania dodatkowych. Kolejność aplikowania filtrów uzależniona jest od kolejności w ciągu oddzielonych od siebie przecinkami wartości. </para> <para> Przykład: <screen>mplayer -af resample,pan film.avi</screen> uruchomi dźwięk poprzez filtr zmieniający częstotliwość próbkowania (resample filter) a następnie poprzez filtr pan. Zauważ, że lista nie może zawierać żadnych spacji, inaczej zostanie błędnie zinterpretowana przez program. </para> <para> Filtry często posiadają opcje, które zmieniają ich zachowanie. Są one dokładniej opisane w sekcji poniżej. Jeżeli pominie się parametry, to filtr uruchomi się z domyślnymi ustawieniami. Poniżej przedstawiony jest przykład jak używać filtrów wraz z ich opcjami: <screen>mplayer -af resample=11025,pan=1:0.5:0.5 -channels 1 -srate 11025 media.avi</screen> ustawi częstotliwość wyjściową filtru zmieniającego próbkowanie (resample filter) na 11025Hz i zmiksuje inne kanały do 1, używając filtru pan. </para> <para> Ogólną kontrolę nad warstwą filtrów daje opcja <option>-af-adv</option>. Zawiera ona dwie dodatkowe opcje: </para> <para> <option>force</option> jest polem bitowym, które określa jak filtry są stosowane i jakiej optymalizacji prędkości/dokładności używają: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>0</option></term> <listitem><para> Użyj automatycznego stosowania filtrów i optymalizuj względem szybkości procesora. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>1</option></term> <listitem><para> Użyj automatycznego stosowania filtrów i optymalizuj tak, żeby osiągnąć największą prędkość. <emphasis>Uwaga:</emphasis> Niektóre możliwości filtrów audio mogą nie zadziałać i jakość dźwięku spadnie. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>2</option></term> <listitem><para> Użyj automatycznego stosowania filtrów i optymalizuj pod kątem jak największej jakości. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>3</option></term> <listitem><para> Nie używaj automatycznego stosowania filtrów i nie optymalizuj. <emphasis>Uwaga:</emphasis> Jeśli używasz tego ustawienia, możliwe jest wystąpienie błędów podczas działania MPlayera i jego zakończenie. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>4</option></term> <listitem><para> Użyj automatycznego stosowania filtrów (tak jak dla 0), jednak użyj przetwarzania zmiennoprzecinkowego kiedy to możliwe. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>5</option></term> <listitem><para> Użyj automatycznego stosowania filtrów (tak jak dla 1), jednak użyj przetwarzania zmiennoprzecinkowego kiedy to możliwe. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>6</option></term> <listitem><para> Użyj automatycznego stosowania filtrów (tak jak dla 2), jednak użyj przetwarzania zmiennoprzecinkowego kiedy to możliwe. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>7</option></term> <listitem><para> Użyj automatycznego stosowania filtrów (tak jak dla 3), jednak użyj przetwarzania zmiennoprzecinkowego kiedy to możliwe. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> <option>list</option> jest aliasem dla opcji -af. </para> <para> Warstwa filtrów jest również sterowana niżej podanymi, standardowymi opcjami: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>-v</option></term> <listitem><para> Zwiększa poziom "gadatliwości" i sprawia, że większość filtrów drukuje dodatkowe komunikaty. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>-channels</option></term> <listitem><para> Ta opcja ustawia ilość kanałów wyjściowych, których ma używać Twoja karta. Ma ona również wpływ na ilość kanałów, które są dekodowane z nośnika danych. Jeśli zawiera on mniej kanałów, filtr kanałów (channels filter) zostanie automatycznie użyty (zobacz poniżej). Przekierowywanie będzie ustawione na domyślne. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>-srate</option></term> <listitem><para> Opcja ta ustawia częstotliwość próbkowania, którą ma używać Twoja karta (oczywiście karty mają swoje ograniczenia). Jeżeli poziom próbkowania Twojej karty różni się od tego stosowanego w nośniku, zostanie włączony filtr zmieniający próbkowanie (resample filter, zobacz poniżej), aby zniwelować różnice. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>-format</option></term> <listitem><para> Opcja ta ustawia format próbki pomiędzy filtrem audio a kartą dźwiękową. Jeżeli żądany format próbki dla karty jest inny niż format zawierający się w nośniku, zostanie zastosowany filtr formatu (format filter, zobacz poniżej), aby zniwelować różnice. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <sect4 id="af_resample"> <title>Zmniejszenie/Zwiększenie częstotliwości próbkowania (Up/Downsampling)</title> <para> MPlayer w pełni obsługuje zmniejszanie/zwiększanie częstotliwości (up/downsampling) poprzez filtr zmieniający częstotliwość próbkowania - <option>resample</option> filter. Może być on użyty, jeżeli masz stałą częstotliwość na karcie, albo jeżeli nie jest ona w stanie przerobić więcej niż 44.1kHz. Filtr jest automatycznie uruchamiany, jeżeli jest to konieczne, ale może również zostać włączony z poziomu linii komend. Ma trzy opcje: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>srate <8000-192000></option></term> <listitem><para> jest to liczba całkowita, używana do określenia wyjściowej częstotliwości próbkowania w Hz. Przyjmuje wartości z zakresu od 8kHz do 192kHz. Jeżeli częstotliwość wejściowa i wyjściowa są takie same albo jeżeli ten parametr jest pominięty, filtr jest wyłączany. Wysoka częstotliwość przeważnie zwiększa jakość dźwięku, szczególnie jeżeli filtr jest użyty wraz z innymi. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>sloppy</option></term> <listitem><para> jest dodatkowym parametrem binarnym, który pozwala na małą różnicę między częstotliwością wyjściową a tą podaną przez <option>srate</option>. Opcja ta może zostać użyta jeżeli początek odtwarzania jest bardzo wolny. Jest standardowo uruchomiony. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>type <0-2></option></term> <listitem><para> jest dodatkową liczbą całkowitą z przedziału od <literal>0</literal> do <literal>2</literal>, która wybiera metodę zmiany częstotliwości próbkowania. Tutaj <literal>0</literal> przedstawia interpolację liniową (linear interpolation), <literal>1</literal> reprezentuje metodę wielofazowego przetwarzania banku filtrów (poly-phase filter-bank processing) oraz przetwarzanie całkowitoliczbowe, <literal>2</literal> do zmiany częstotliwości przy użyciu wielofazowego przetwarzania banku filtrów (poly-phase filter-bank processing) oraz przetwarzania zmiennoprzecinkowego. Interpolacja liniowa (linear interpolation) jest wyjątkowo szybka, jednak pogarsza jakość dźwięku szczególnie przy zwiększaniu częstotliwości (upsampling). Najlepszą jakość daje <literal>2</literal>, ale metoda ta potrzebuje największej mocy obliczeniowej. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para>Przykład: <screen>mplayer -af resample=44100:0:0</screen> ustawi częstotliwość wyjściową filtru zmieniającego częstotliwość próbkowania (resample filter) na 44100Hz używając przy tym dokładnego skalowania częstotliwości wyjściowej oraz interpolacji liniowej (linear interpolation). </para> </sect4> <sect4 id="af_channels"> <title>Zmiana liczby kanałów</title> <para> Filtr kanałów (<option>channels</option> filter) może być użyty w celu dodania lub usunięcia kanałów, można go użyć także do kopiowania lub przekierowywania kanałów. Jest on automatycznie włączony, jeżeli wyjście warstwy audio filtrów różni się od wejściowego lub jeżeli zażądano jego uruchomienia. Filtr wyłącza się sam, jeżeli nie jest używany. Liczba parametrów jest dynamiczna: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>nch <1-6></option></term> <listitem><para> jest to liczba całkowita z zakresu od <literal>1</literal> do <literal>6</literal>, która ustawia liczbę kanałów wyjściowych. Ta opcja jest wymagana, w przypadku jeżeli nie zostanie podana, program wywoła błąd uruchamiania (runtime error). </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>nr <1-6></option></term> <listitem><para> jest to liczba całkowita z zakresu od <literal>1</literal> do <literal>6</literal>, która używana jest do podania liczby dróg rutowania. Ten parametr jest opcjonalny. Jeżeli jest pominięty, stosowane jest domyślne rutowanie. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>od1:do1:od2:do2:od3:do3...</option></term> <listitem><para> to pary liczb pomiędzy <literal>0</literal> a <literal>5</literal>, które określają gdzie poszczególny kanał ma być przekierowywany. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> Jeżeli tylko opcja <option>nch</option> jest podana, użyte jest domyślne przekierowywanie, działa ono następująco: Jeżeli ilość kanałów wyjściowych jest większa niż wejściowych, tworzone są puste kanały (poza miksowaniem z mono do stereo, wtedy kanał mono jest powtarzany w obu kanałach wyjściowych). Jeżeli ilość kanałów wyjściowych jest mniejsza niż wejściowych, nadmiarowe kanały będą usuwane. </para> <para> Przykład 1: <screen>mplayer -af channels=4:4:0:1:1:0:2:2:3:3 media.avi</screen> zmieni ilość kanałów na 4 i ustawia 4 drogi przekierowywania, które zamieniają kanał 1 z 0, a 2 i 3 pozostawiają bez zmian. Zauważ, że jeżeli odtwarzany był nośnik zawierające 2 kanały, kanały 2 i 3 będą puste ale 0 i 1 ciągle zamienione. </para> <para> Przykład 2: <screen>mplayer -af channels=6:4:0:0:0:1:0:2:0:3 media.avi</screen> zmieni ilość kanałów na 6 i ustawi 4 drogi przekierowywania, które skopiują kanał 0 do 0 i 3. Kanały 4 i 5 będą puste. </para> </sect4> <sect4 id="af_format"> <title>Konwerter formatu próbek (sample format converter)</title> <para> Filtr formatu (<option>format</option> filter) przekształca różne formaty próbek w inne. Jest automatycznie uruchamiany, kiedy jest potrzebny przez kartę lub inny filtr dźwiękowy. </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>bps <numer></option></term> <listitem><para> może mieć wartość <literal>1</literal>, <literal>2</literal> lub <literal>4</literal>, określa ilość bajtów przypadającą na próbkę. Parametr ten jest wymagany, jeżeli nie zostanie podany, program wywoła błąd uruchamiania (runtime error). </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>f <format></option></term> <listitem><para> jest ciągiem znaków, określających próbkę. Ciąg jest kombinacją: <option>alaw</option>, <option>mulaw</option> lub <option>imaadpcm</option>, <option>float</option> lub <option>int</option>, <option>unsigned</option> lub <option>signed</option>, <option>le</option> lub <option>be</option> (little lub big endian). Opcja ta jest wymagana, jeżeli nie zostanie podana, program wywoła błąd podczas uruchamiania (runtime error). </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> Przykład: <screen>mplayer -af format=4:float media.avi</screen> ustawi format wyjściowy na 4 bajty danych zmiennoprzecinkowych przypadających na próbkę. </para> </sect4> <sect4 id="af_delay"> <title>Opóźnianie (delay)</title> <para> Filtr opóźniający (<option>delay</option> filter) opóźnia dźwięk zmierzający do głośników, tak żeby strumienie dźwiękowe z różnych kanałów dotarły do nich jednocześnie. Jest to użyteczne, jeżeli masz więcej niż 2 głośniki. Filtr ma kilka opcji: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>d1:d2:d3...</option></term> <listitem><para> są liczbami rzeczywitymi, które przedstawiają opóźnienie w ms, które powinno być zastosowane do każdego kanału. Minimalna wartość to 0ms a maksymalna to 1000ms. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> Aby obliczyć opóźnienie dla poszczególnych kanałów, wykonaj co następuje: </para> <orderedlist> <listitem><para> Oblicz odległość od głośników do pozycji słuchacza (w metrach), to da Ci wartości od s1 do s5 (dla systemu 5.1). Nie ma sensu brać pod uwagę subwoofera (i tak nie usłyszysz różnicy). </para></listitem> <listitem><para> Odejmij odległość od s1 do s5 od odległości maksymalnej tzn. s[i] = max(s) - s[i]; i = 1...5 </para></listitem> <listitem><para> Oblicz opóźnienia w następujący sposób d[i] = 1000*s[i]/342; i = 1...5 </para></listitem> </orderedlist> <para> Przykład: <screen>mplayer -af delay=10.5:10.5:0:0:7:0 media.avi</screen> opóźni lewy i prawy przedni głośnik o 10.5ms, dwa tylnie i subwoofer o 0ms a centralny o 7ms. </para> </sect4> <sect4 id="af_volume"> <title>Programowa regulacja głośności (software volume control)</title> <para>Programowa regulacja głośności (software volume control) jest obsługiwana poprzez filtr głośności (<option>volume</option> filter). Używaj go ostrożnie, gdyż może obniżyć stosunek sygnału do szumu. W większości wypadków najlepszym rozwiązaniem jest ustawienie miksera PCM na maksymalną wartość, wyłączy to filtr, a Ty będziesz mógł regulować głośność poprzez głośniki. Jeżeli Twoja karta ma cyfrowy mikser PCM zamiast analogowego i zauważysz przekłamania, użyj miksera MASTER. Jeżeli do komputera podłączony jest zewnętrzny wzmacniacz (tak to zazwyczaj wygląda), poziom hałasu może zostać zredukowany poprzez dostrojenie głównego poziomu głośności (master level) i pokrętła głośności, dopóki syczenie w tle nie ustanie. Filtr ma dwie opcje: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>v <-200 - +60></option></term> <listitem><para> jest liczbą rzeczywistą pomiędzy <literal>-200</literal> a <literal>+60</literal>, która przedstawia poziom głośności w dB. Domyślny poziom to 0dB. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>c</option></term> <listitem><para> jest binarną wartością która włącza lub wyłącza miękkie obcinanie (soft-clipping). Miękkie obcinanie (soft-clipping) może sprawić, że dźwięk będzie łagodniejszy, jeżeli wysokie poziomy dźwięku są użyte. Uaktywnij tę opcję, jeżeli moc głośników jest zbyt niska. Zwróć uwagę, że ta metoda tworzy przekłamania i powinna zostać użyta w ostateczności. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> Przykład: <screen>mplayer -af volume=10.1:0 media.avi</screen> wzmocni dźwięk o 10.1dB i zastosuje metodę twardego obcinania (hard-clip), jeżeli poziom dźwięku jest za wysoki. </para> <para> Ten filtr ma drugą właściwość: Mierzy ogólny, maksymalny poziom dźwięku i wypisuje go po zakończeniu MPlayera. Oszacowana głośność może być użyta do ustawienia poziomu dźwięku w MEncoderze tak, żeby maksymalny zasięg dynamiczny był możliwy do osiągnięcia. </para> </sect4> <sect4 id="af_equalizer"> <title>Korektor (equalizer)</title> <para> Filtr korektora (<option>equalizer</option> filter) to 10 oktawowy, graficzny korektor pasm, zaimplementowany przy pomocy filtrów przejść 10 pasm IIR (10 IIR band pass filters). Oznacza to, że działa bez względu na format odtwarzanego dźwięku. Środkowe częstotliwości dla 10 pasm to: </para> <informaltable> <tgroup cols="2"> <thead> <row> <entry>Numer pasma</entry><entry>Częstotliwość środkowa</entry> </row> </thead> <tbody> <row><entry>0</entry><entry>31.25 Hz</entry></row> <row><entry>1</entry><entry>62.50 Hz</entry></row> <row><entry>2</entry><entry>125.0 Hz</entry></row> <row><entry>3</entry><entry>250.0 Hz</entry></row> <row><entry>4</entry><entry>500.0 Hz</entry></row> <row><entry>5</entry><entry>1.000 kHz</entry></row> <row><entry>6</entry><entry>2.000 kHz</entry></row> <row><entry>7</entry><entry>4.000 kHz</entry></row> <row><entry>8</entry><entry>8.000 kHz</entry></row> <row><entry>9</entry><entry>16.00 kHz</entry></row> </tbody> </tgroup> </informaltable> <para> Jeżeli częstotliwość próbkowania odtwarzanego dźwięku jest niższa niż środkowa częstotliwość dla odpowiedniego pasma, to jest ono wyłączane. Znanym błędem jest to, że właściwości dla najwyższego pasma nie są całkowicie symetryczne, jeżeli częstotliwość próbki jest zbliżona do częstotliwości środkowej danego pasma. Można obejść ten problem zwiększając jej częstotliwość (up-sampling), zanim ta dotrze do filtru korektora (equalizer filter). </para> <para> Filtr ma 10 parametrów: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>g1:g2:g3...g10</option></term> <listitem><para> są liczbami rzeczywistymi z przedziału od <literal>-12</literal> do <literal>+12</literal>, określającymi przyrost dB dla każdego pasma częstotliwości. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> Przykład: <screen>mplayer -af equalizer=11:11:10:5:0:-12:0:5:12:12 media.avi</screen> wzmocni dźwięk w wyższych i niższych zakresach częstotliwości, wyciszając go prawie całkowicie około 1kHz. </para> </sect4> <sect4 id="af_panning"> <title>Filtr pan (panning filter)</title> <para> Użyj filtru pan (<option>pan</option> filter), żeby dowolnie miksować kanały. Najprościej tłumacząc jest to połączenie programowej regulacji głośnością (software volume control) i filtru kanałów (channels filter). Istnieją jego 2 podstawowe zastosowania: </para> <orderedlist> <listitem><para> Miksowanie wielu kanałów w mniejszą ilość, stereo do mono na przykład. </para></listitem> <listitem><para> Zmienianie "szerokości" centralnego głośnika w systemie przestrzennym. </para></listitem> </orderedlist> <para> Filtr jest trudny w użyciu i będzie wymagał zastosowania żmudnej metody prób i błędów, zanim zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat. Liczba parametrów filtru zależy od ilości kanałów: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>nch <1-6></option></term> <listitem><para> jest liczbą całkowitą z przedziału od <literal>1</literal> do <literal>6</literal> i jest używana w celu określenia liczby kanałów wyjściowych. Opcja ta jest wymagana, jeżeli nie zostanie podana, program wywoła błąd uruchamiania (runtime error). </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>l00:l01:l02:..l10:l11:l12:...ln0:ln1:ln2:...</option></term> <listitem><para> są liczbami rzeczywistymi z przedziału od <literal>0</literal> do <literal>1</literal>. <option>l[i][j]</option> ustala ile procent kanału wejściowego j ma być zmiksowanych do kanału wyjściowego i. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> Przykład 1: <screen>mplayer -af pan=1:0.5:0.5 -channels 1 media.avi</screen> zmiksuje kanały ze stereo do mono. </para> <para> Przykład 2: <screen>mplayer -af pan=3:1:0:1:0.5:0.5 -channels 3 media.avi</screen> da 3 kanał wyjściowy, zostawiając 0 i 1 nietkniętymi i miksując kanały 0 i 1 do 2 kanału wyjściowego (który może być na przykład wysłany do subwoofera). </para> </sect4> <sect4 id="af_sub"> <title>Subwoofer</title> <para> Filtr subwoofera (<option>sub</option> filter) dodaje kanał subwoofera do strumienia audio. Dane audio użyte do stworzenia tego kanału są średnią dźwięku w 0 i 1 kanale. Dźwięk wynikowy zostanie poddany działaniu 4-rzędowego, dolnoprzepustowego filtru Butterwortha (4th order Butterworth filter) z domyślną częstotliwością graniczną na poziomie 60Hz i dodany do oddzielnego kanału w strumieniu audio. Uwaga: Wyłącz ten filtr, jeżeli odtwarzasz DVD z dźwiękiem w systemie Dolby Digital 5.1, w przeciwnym wypadku, jego działanie zakłóci dźwięk subwoofera. Filtr ma 2 parametry: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>fc <20-300></option></term> <listitem><para> jest opcjonalną liczbą rzeczywistą, używaną do określenia wartości częstotliwości granicznej w Hz. Prawidłowy zakres wynosi od 20Hz do 300Hz. Dla uzyskania najlepszego rezultatu, spróbuj ustawić ją na jak najniższą. Wzbogaci to doświadczenia płynące z używania dźwięku stereo i w systemie przestrzennym. Domyślną wartością jest 60Hz. </para></listitem> </varlistentry> <varlistentry> <term><option>ch <0-5></option></term> <listitem><para> jest opcjonalną liczbą całkowitą pomiędzy <literal>0</literal> a <literal>5</literal>, która określa numer kanału, do którego ma zostać wysłany dźwięk subwoofera. Domyślnym jest <literal>5</literal>. Zauważ, że liczbą kanałów zwiększy się do <replaceable>ch</replaceable>, jeżeli zajdzie taka potrzeba. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> Przykład: <screen>mplayer -af sub=100:4 -channels 5 media.avi</screen> doda kanał subwoofera z częstotliwością graniczną równą 100Hz do 4 kanału wyjściowego. </para> </sect4> <sect4 id="af_surround"> <title>Dekoder dźwięku przestrzennego (Surround-sound decoder)</title> <para> Macierzowo zakodowany dźwięk przestrzenny, może być zdekodowany filtrem przestrzennym (<option>surround</option> filter). Dolby Surround jest przykładem formatu zakodowanego macierzowo. Wiele plików zawierających 2 kanały audio, faktycznie zawiera dźwięk przestrzenny zakodowany w tym systemie. Aby użyć tego filtru potrzebujesz karty z obsługą przynajmniej 4 kanałów. Filtr posiada jedną opcję: </para> <variablelist> <varlistentry> <term><option>d <0-1000></option></term> <listitem><para> jest opcjonalną liczbą rzeczywistą pomiędzy <literal>0</literal> a <literal>1000</literal>, używaną do ustawienia opóźnienia w ms dla tylnych głośników. Opóźnienie powinno być ustawione w następujący sposób: jeśli d1 to odległość od pozycji słuchacza do przednich głośników a d2 to odległość od tylnych głośników, to opóźnienie d powinno być ustawione na 15ms, jeżeli d1 <= d2 i 15 + 5*(d1-d2) jeżeli d1 > d2. Domyślna wartość dla d to 20ms. </para></listitem> </varlistentry> </variablelist> <para> Przykład: <screen>mplayer -af surround=15 -channels 4 media.avi</screen> doda dźwięk przestrzenny dekodując z 15ms opóźnieniem dźwięk dla tylnych głośników. </para> </sect4> </sect3> <sect3 id="audio-plugins"> <title>Wtyczki Audio (odradzane)</title> <note><para><emphasis role="bold">Wtyczki audio zostały wyparte przez filtry audio i wkrótce zostaną usunięte.</emphasis></para></note> <para> <application>MPlayer</application> ma obsługę wtyczek audio. Mogą one być użyte do zmiany właściwości danych audio, zanim dźwięk dotrze do karty. Włącza je się poprzez opcję <option>-aop</option>, która przyjmuje argumenty w postaci <option>list=wtyczka1,wtyczka2,...</option>. Argument <option>list</option> jest wymagany i określa, które wtyczki powinny zostać użyte i w jakiej kolejności. Przykład: <screen>mplayer media.avi -aop list=resample,format</screen> przepuści dźwięk przez wtyczkę zmieniającą częstotliwość próbkowania (resampling plugin) a następnie wtyczkę formatu (format plugin). </para> <para> Wtyczki również posiadają parametry, które zmieniają ich zachowanie. Opisane są one dokładniej w sekcji poniżej. Wtyczka uruchomi się z domyślnymi wartościami, jeżeli pominiemy jej opcje. Poniżej podany jest przykład użycia wtyczek i ich specyficznych ustawień: <screen>mplayer media.avi -aop list=resample,format:fout=44100:format=0x8</screen> ustawi częstotliwość wyjściową dla wtyczki zmieniającej częstotliwość próbkowania (resample plugin) na 44100 Hz i format wyjściowy wtyczki formatu (format plugin) na AFMT_U8. </para> <para> Obecnie wtyczki audio nie mogą zostać użyte w <application>MEncoderze</application>. </para> <sect4 id="updn-sampling"> <title>Zwiększanie/Zmniejszanie częstotliwości próbkowania (up/downsampling)</title> <para> <application>MPlayer</application> w pełni obsługuje zmniejszanie/zwiększanie częstotliwości próbkowania (up/downsampling) dźwięku. Wtyczka ta może być użyta, jeżeli masz kartę ze stałą częstotliwością lub posiadasz kartę, która nie jest w stanie przerobić więcej niż 44.1 kHz. Ograniczenia Twojego sprzętu nie są automatycznie wykrywane, więc musisz wyraźnie podać częstotliwość. Wtyczka ma jeden przełącznik: <option>fout</option>, który używany jest do ustawiania żądanej częstotliwości wyjściowej. Domyślną wartością jest 48 kHz i podawana jest w Hz. </para> <para> Sposób użycia: <screen> mplayer <replaceable>media.avi</replaceable> -aop list=resample:fout=<replaceable>freq</replaceable></screen> gdzie <literal><replaceable>freq</replaceable></literal> jest częstotliwością w Hz, jak <literal>44100</literal>. </para> <note> <para> Częstotliwość wyjściową nie powinna być wyższa niż wartość domyślna. Spowoduje to odtwarzanie strumieni audio i video w zwolnionym tempie oraz zakłócenia dźwięku. </para> </note> </sect4> <sect4 id="surround-decode"> <title>Dekodowanie dźwięku przestrzennego</title> <para> <application>MPlayer</application> posiada wtyczkę, która umożliwia dekodowanie macierzowo zakodowanego dźwięku przestrzennego. Dolby Surround jest przykładem takiego formatu. Wiele plików zawierających 2 kanały audio faktycznie zawiera dźwięk przestrzenny zakodowany macierzowo. Aby skorzystać z tej właściwości potrzebujesz karty z obsługą przynajmniej 4 kanałów. </para> <para> Sposób użycia: <screen>mplayer <replaceable>media.avi</replaceable> -aop list=surround</screen> </para> </sect4> <sect4 id="sample-format-conv"> <title>Konwerter formatu próbek (sample format converter)</title> <para> Jeżeli Twój sterownik do karty dźwiękowej nie obsługuje 16-bitowego typu danych ze znakiem, ta wtyczka może być użyta do jego zmiany na format zrozumiały dla karty. Posiada jeden parametr - <option>format</option>, który może być ustawiony na jedną z wartości umieszczonych w <filename>libao2/afmt.h</filename>. Wtyczka ta jest raczej rzadko potrzebna i jest przeznaczona dla zaawansowanych użytkowników. Mniej na uwadze, że zmienia ona tylko format próbki a nie jej częstotliwość czy ilość kanałów. </para> <para> Sposób użycia: <screen> mplayer <replaceable>media.avi</replaceable> -aop list=format:format=<replaceable>outfmt</replaceable></screen> gdzie <literal><replaceable>outfmt</replaceable></literal> to wymagany format próbki. </para> </sect4> <sect4 id="audio-delay"> <title>Opóźnianie</title> <para> Wtyczka opóźnia dźwięk i jest przykładem tego, jak tworzyć nowe wtyczki. Nie ma dla niej żadnego sensownego zastosowania z punktu widzenia użytkownika i wspomniałem tylko o niej ze względu na kompletność tej dokumentacji. Nie używaj tej wtyczki, chyba że jesteś developerem. </para> </sect4> <sect4 id="sw-volume"> <title>Programowa regulacja głośnością (software volume control)</title> <para> Wtyczka jest programowym odpowiednikiem regulacji głośnością i może być używana na maszynach z uszkodzonym urządzeniem miksującym. Może być również przydatna, jeżeli ktoś chce zmienić poziom wyjściowy głośności w <application>MPlayerze</application> bez zmiany ustawień PCM w mikserze. Ma jeden parametr - <option>volume</option>, który służy do ustawienia początkowej głośności. Może przyjmować wartości pomiędzy 0 a 255. Wartością domyślna jest 101, co odpowiada wzmocnieniu równemu 0dB. Używaj tej wtyczki z ostrożnością, gdyż możesz obniżyć poziom sygnału do szumu. W większości wypadków najlepszym rozwiązaniem jest ustawienie miksera PCM na maksymalną wartość i, zamiast wtyczką, regulować głośność przy pomocy głośników. Jeżeli do komputera podłączony jest zewnętrzny wzmacniacz (a zazwyczaj jest), poziom hałasu może zostać zredukowany poprzez dostrojenie głównego poziomu głośności (master level) i pokrętła głośności, dopóki syczenie w tle nie ustanie. </para> <para> Sposób użycia: <screen> mplayer <replaceable>media.avi</replaceable> -aop list=volume:volume=<replaceable>0-255</replaceable></screen> </para> <para> Wtyczka ma również kompresor lub zdolność do miękkiego obcinania (soft-clipping). Kompresja może być użyta, jeżeli dynamika dźwięku jest bardzo wysoki lub jeżeli moc głośników jest zbyt niska. Bądź ostrożny, ponieważ ta funkcja tworzy zakłócenia dźwięku i powinna być użyta w ostateczności. </para> <para> Sposób użycia: <screen> mplayer <replaceable>media.avi</replaceable> -aop list=volume:softclip</screen> </para> </sect4> <sect4 id="extrastereo"> <title>Extrastereo</title> <para> Wtyczka (liniowo) zwiększa różnicę pomiędzy lewym a prawym kanałem (jak wtyczka extrastereo w <application>XMMS</application>), co dodaje efekt "na żywo" do odtwarzanego dźwięku. </para> <para> Sposób użycia: <screen> mplayer <replaceable>media.avi</replaceable> -aop list=extrastereo mplayer <replaceable>media.avi</replaceable> -aop list=extrastereo:mul=3.45<!-- --></screen> Współczynnikiem (<option>mul</option>) jest liczba rzeczywista, której wartość domyślna to 2.5. Jeżeli ustawisz go na <literal>0.0</literal>, otrzymasz dźwięk mono (średnia obu kanałów). Jeśli na <literal>1.0</literal>, nic się nie zmieni, a jeśli na <literal>-1.0</literal>, lewy i prawy kanał zostaną zamienione. </para> </sect4> <sect4 id="volnorm"> <title>Normalizator głośności (volume normalizer)</title> <para> Wtyczka ustawia maksymalny poziom dźwięku, bez wywoływania zakłóceń. </para> <para> Sposób użycia: <screen>mplayer <replaceable>media.avi</replaceable> -aop list=volnorm</screen> </para> </sect4> </sect3> </sect2>